In honorem Principes: ZKH Prins Claus der Nederlanden,
jonkheer van Amsberg (1926-2002)
In 1989 besloten de afdelingen Film- en fotoarchief en Nieuwe Media
van de RVD om eens iets anders te doen dan alleen maar praten over
de voortreffelijkheden van 'nieuwe media', waaronder de audiovisuele.
Centrale opslag maar gespreide toegankelijkheid was ook toen al
het devies - en hoe dat beter te realiseren dan door catalogusbeschrijvingen
op een CD-ROM te zetten? Aldus geschiedde. Er werd een CD-ROM geproduceerd
met de titel DuoDisk, met daarop een groot aantal beschrijvingen
van film- en fotodocumenten in beheer van de RVD/FFA. De volgende
stap was de DuoDisk voldoende nadrukkelijk onder aller aandacht
te brengen, want een 'dood' product is niet zinvol.
Daarop werd besloten rechtstreeks het secretariaat van Prins Claus
te bellen en te vragen of hij bereid zou zijn de DuoDisk ten doop
te houden. Vrijwel per kerende post kwam het antwoord dat de Prins
er zelfs zéér toe bereid was. Intern ontstond toen
enige consternatie op het bureau van Van der Voet, destijds hoofddirecteur
RVD; dat ondergeschikte afdelingshoofden zomaar een lid van het
Koninklijk Huis uitnodigden, was tegen alle regels in. Dat dit lid
van het Koninklijk Huis zélf met enthousiasme reageerde maakte
de zaak nog erger, want dat leek te betekenen dat hij de DuoDisk
belangrijker vond dan de hoofddirecteur zelf.
De Prins kwam en wij maakten kennis met een bijzonder geïnteresseerd
man, die niet zo'n behoefte had aan protocol en regeltjes, en heldere
en ter zake doende vragen stelde. Een nieuwe ervaring voor ons,
die aan de DuoDisk hadden gewerkt. Het halve uur liep uit tot meer
dan anderhalf uur, want de Prins kon geen genoeg krijgen van de
techniek die hem zóveel informatie bood op een enkel schijfje
en die inhoud ook zichtbaar kon maken via een eenvoudige schakeling.
De Prins wilde ook tot in detail weten waar de RVD-collectie uit
bestond, hoe dit deel van het audiovisuele erfgoed behandeld werd,
en hoe het opnieuw gebruikt kon worden. Zijn commentaar liet zien
hoeveel belang hij hechtte aan de zorg voor audiovisueel erfgoed
en de ontsluiting ervan - en niet alleen omdat hij zo jeugdfoto's
van zijn zoons kon oproepen. Het was niet nodig om hem dat nog eens
in te prenten: hij wist het al en bleek de visie te hebben die wij
op andere plaatsen zo node misten.
Een man die omschreven wordt als warm, menselijk, erudiet, wars
van plichtpleging en protocol, een man van visie en inzicht, zelfs
in een relatief gespecialiseerd gebied als audiovisuele archivering
- van dat alles en misschien nog meer werden wij ons die middag
in 1989 bewust.
Van dat alles en zeker nog meer waren wij ons wederom smartelijk
bewust in oktober 2002. Prins Claus ruste in vrede.
Robert Egeter van Kuyk
|