Column: Een succesvolle documentaire
De lijst van bekroonde en genomineerde documentaires die hij op zijn naam heeft is bijna onafzienbaar: Ian Duncan, gelauwerd documentairemaker (ex-BBC, nu zelfstandig voor Windfall Films).
In Parijs, afgelopen december, mocht hij op het prestigieuze World Congress for History Producers een masterclass geven - dat is alleen voor de allergrootsten weggelegd. Duncan vertelde over zijn historische documentaire de Dambusters, die hij voor onder andere Channel Five heeft gedraaid en waarvoor hij de prijs voor de beste historische documentaire van de Royal Academy won. Het is het verhaal van de technische voorbereidingen van de bombardementsvlucht die het 617e squadron van de RAF op 16 mei 1943 uitvoerde. De opdracht aan de vliegers was vier stuwdammen in Midden-Duitsland te bombarderen, waardoor de stuwmeren zouden leeglopen en enorme inundaties de Duitse oorlogsmachine zouden laten haperen.
Met normale bommen vallen die smalle dammen niet te raken - daarom ontwierp de briljante Engelse ingenieur Barnes Wallis de 'rolbom', die, volgens het principe van steentjes keilen, over het water moest stuiteren, tegen de dammen tot stilstand moest komen en dan exploderen.
Duncans film bevatte onbekend archiefmateriaal van de geheime proeven die daarvoor gehouden waren in Midden-Engeland. Indrukwekkend. Maar daar bleef het zo ongeveer bij. De bombardementen waren met de computer nagebootst. Een acteur speelde de uitvinder van de rolbom. Die zag je af en toe peinzend over zijn grasveld lopen, in shots gedraaid - zo vertelde Duncan niet zonder trots - vanaf de schouder met super-8-camera. Er waren nog wat kabels aan de film toegevoegd, de kleuren waren lekker vaal, zodat het net leek alsof er oud kleurenmateriaal uit 1943 was gebruikt. Ook allerlei shots van besprekingen en instructies waren gefaket.
Duncan vertelde nog dat een van de financiers, een Amerikaans tv-station, graag wilde dat er ook iemand van onder de 65 jaar in de film zou optreden. Hij was er wel trots op dat hij een natuurkundige van rond de dertig had kunnen vinden om voor de camera een paar toelichtende zinnen over ballistiek te zeggen.
The Dambusters heeft in Engeland fantastisch gescoord, qua kijkcijfers. De film is over de hele wereld verkocht. Duncan maakte een voldane indruk, daar in Parijs.
De situatie, zo placht W.L. Brugsma op zulke momenten te zeggen, is hopeloos, maar niet ernstig.
Ad van Liempt
< |